Expertquote: Na drie jaar twijfels over effect Wet goed verhuurderschap

‘Eén wet is geen complete oplossing’

Drie jaar na de invoering van de Wet goed verhuurderschap blijkt dat arbeidsmigranten nog altijd lastig worden bereikt en misstanden lang niet altijd worden gemeld. Dat maakt de wet niet mislukt. De wet is voortgekomen uit het advies Roemer “Geen Tweederangsburgers”. Dat advies was gebaseerd op een brede analyse van de problemen en onderliggende oorzaken. Roemer adviseerde daarom een pakket van samenhangende maatregelen, waarvan de Wet goed verhuurderschap er één was. Andere voorgestelde maatregelen betroffen bijvoorbeeld toegang tot het recht voor arbeidsmigranten en samenwerking tussen toezichthouders. Als je het één doet en het ander laat, kom je niet tot een volwaardige oplossing.

Er is wel degelijk iets veranderd

De wet stelt een duidelijk kader: huurovereenkomsten moeten schriftelijk worden vastgelegd, wonen en werken moeten voor arbeidsmigranten van elkaar zijn gescheiden en informatie over rechten en plichten moet begrijpelijk worden aangeboden. Daarnaast moeten gemeenten een meldpunt inrichten, kunnen zij een verhuurvergunning invoeren en hebben zij bevoegdheden gekregen om te handhaven en sancties op te leggen. Voor partijen die netjes willen werken, heeft de wet daarmee duidelijke kaders gebracht. Maar bij partijen waar de grootste misstanden voorkomen, is wetgeving alleen niet voldoende. Daar moeten toezicht en handhaving daadwerkelijk worden ingezet.

Rechten moeten ook bereikbaar zijn

Een arbeidsmigrant heeft weinig aan rechten op papier als de drempel om ze te gebruiken te hoog blijft. Dat geldt ook voor de gemeentelijke meldpunten: die hebben alleen effect als arbeidsmigranten weten dat ze bestaan, ze kunnen vinden en zich veilig genoeg voelen om een melding te doen. Wie bang is om na een melding werk of woonruimte kwijt te raken, zal zich niet snel uitspreken. Betere toegang tot recht en onafhankelijke ondersteuning zijn daarom net zo belangrijk als nieuwe regels. Dat was ook één van de adviezen van Roemer waar weinig mee is gedaan.

Kijk naar het hele stelsel

Wie misstanden structureel wil terugdringen, moet naar het geheel kijken: goede informatie, passende huurregels, toezicht, handhaving en toegang tot recht. Pas als die onderdelen elkaar versterken, wordt bescherming op papier ook bescherming in de praktijk.